हिमलाल पराजुली

स्याङ्जा (राम्दी) ६, जेठ– स्याङ्जा र पाल्पाको संगम स्थल राम्दीमा रहेको संस्कृत गुरुकुलमा संस्कृत संगसंगै अंग्रेजी र कम्प्युटर शिक्षा समेत पढाई हुदै आएको छ । तपाई हामीलाई लाग्न सक्छ गुरुकुल भन्ने बित्तीकै संस्कृत भाषा र कर्मकाण्ड एवं पूजाँपाठ संग सम्बन्धीत विषहरुको मात्रै पठनपाठ हुन्छ भन्ने तर यदि सो कुरा सोचनुभएको छ भने राम्दीमा रहेको गुुरुकुले तपाई हाम्रो अनुमानलाई गलत साबित गरिदिएको छ ।

गल्याङ नगरपालिका १ राम्दी स्थित पवित्र धार्मिक तिर्थ स्थल कालीगण्डकी नदीको किनारमा रहेको संस्कृत गुरुकुलमा संस्कृत शिक्षाको साथै साथै नेपाल सरकारको विद्यालय तहको पाठ्क्रम अनुसार चार सय पूर्णाङ्कको अंग्रेजी, नेपाली, सामाजिक र गणित विषका साथै चार सय पूर्णाङ्कको संस्कृत शिक्षा अन्तरगत संस्कृत भाषा, कर्मकाण्ड, बेद र लगुसिद्धान्त गोमुदी लगायतका विषय पठनपाठन हुदै आएको गुरुकुलका शिक्षक दिपक गैह्रेले बताउनुभयो ।

२०७६ सालदेखि कक्षा ६ र ७ को पढाई सुरु गरिएको सो गुरुकुलमा अहिले ४० जना विद्यार्थीहरुले आवासिय रुपमा बसेर अध्ययन गर्दै आएकाछन् । गल्याङ नगरपालिकाको सहयोग र समन्वयमा संञ्लन गरिएको गुरुकुलमा चार जना शिक्षक रहेकाछन् जसमध्ये दुई जना शिक्षक नगरपालिकाले ब्यवस्थापन गरेको छ भने अन्य शिक्षक निजी स्रोतबाट ब्यवस्थापन गरिएको गुरुकुलका शिक्षक दिपक गैह्रेले बताउनुभयो ।
गुरुकुलमा बिहान बेलुकाको समयमा विद्यार्थीहरुलाई योगा सिकाइन्छ भने महिनाको ४÷५ संगित समेत सिकाउने गरेको गुरुकुलले जनाएको छ । गुरुकुलमा साथीहरु संगै संगित एवं कम्प्युटर शिक्षाको समेत अध्ययन गर्न पाउने भएकोले विद्यार्थीहरु पनि निकै रुचिका साथ पढ्ने गरेको शिक्षकहरुको भनाइ रहेको छ । कक्षा ६ मा अध्ययन गर्दै आएका दर्पण न्यौपानेले कुरुकुलमा बसेर पढ्न पाउँदा आफुलाई खुसी लागेको बताउनुभयो । त्यस्तै कक्षा ७ मा अध्ययनरत आदित्य पन्थीले पनि गुरुकुलमा बसेर पढ्न पाउँदा खुसी लागेको बताउनुभयो । लोपहुदै गएको संकृत भाषाको जगेर्ना गर्नको लागि आफु संस्कृत शिक्षा पढ्न आएको पन्थीको भनाइ रहेको छ ।

गुरुकुलका शिक्षक भानुभक्त पराजुलीले नगरपालिका, अन्य सामाजिक संघ संस्थाका साथै भक्तजनहरुको सहयोगमा सञ्चालन हुदै आएको बताउनुभयो । गल्याङ नगरपालिकाका नगरप्रमुख भुपराज अधिकारीले संस्कृतीको संरक्षण गर्ने उद्देश्य अनुसार गुरुकुललाई नगरपालिकाको तर्फबाट सक्दो सहयोग गर्दै आएको बताउनुभयो ।
वालिङ नगरपालिका र पाल्पाको बगनास कालिका गाउँपालिकाले समेत बेलाबेलामा सहयोग गर्दै आएको गुरुकुलले जनाएको छ । २०४२ सालमा योगी नरहरी नाथले यहाँ गुरुकुल सञ्चालन गरेको र त्यीबेलाको समयमा केही समय सञ्चालन भएर बन्द भएको गुरुकुल पुन २०७६ सालदेखि सञ्चालनमा ल्याइएको गुरुकुलका शिक्षकहरुको भनाइ रहेको छ गुरुकुलमा संस्कृत संगै आधुनीक विषयहरुको समेत पठनपाठन हुने गरेकोले विद्यार्थीको आकर्षण बढ्दै गएको हो ।