एक ट्रेन सेचिन-सिजाङ रेलमार्गमा सिजाङ स्वायत्त क्षेत्रमा सामान पुर्‍याउँदैछ।तस्विरःसिएफपी

वाङ वेइ
विश्वको छानो “बारे तपाईंले सोचेका सबै कुरा बिर्सनुहोस् । अझै पनि तपाईंको दिमागमा हिमाले छोपिएका पहाडहरू, प्रार्थना झण्डाहरू, र उच्च भू–भागमा बिस्तारै हिंडिरहेका याकहरू मात्र घुमिरहेका छन् ? त्यसो हो भने तपाईंले चित्रको ठूलो हिस्सा छुटाइरहेको हुनुहुन्छ । पछिल्ला केही वर्षमा, यो हिमाली पठारले चुपचाप आफ्नो पासपोर्ट चम्काउँदै विश्वको व्यापार नक्सामा दृढतापूर्वक आफ्नो छाप छोड़ेको छ ।”

सिजाङ स्वायत्त क्षेत्र, ल्हासा स्थित दक्षिण एसिया सीमा-पार इ-कॉमर्स औद्योगिक पार्कमा लगिस्टिक्स सवारीसाधनहरू लोड गरिंदैछन्। १६,००० वर्ग मिटर फैलिएको यो औद्योगिक पार्क मे ९, २०२५ मा खुल्यो। तस्विरः सिएफपी/ली लिन, चीन समाचार सेवा रिपोर्टर

सिमानाबाट सीमा सहरसम्मको यात्रा
पाँच देश र चार चिनियाँ प्रान्तबीच आरामसँग बसेको सिजाङ प्रायः व्यापारका लागि नै डिजाइन गरिएको थियो । अब यसको सबै सात जिल्लाहरू अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारमा संलग्न छन् र २००० भन्दा बढी उत्पादन वर्गहरूमा व्यवसाय गर्दैछन् । उदाहरणका लागि शीगाजे, जुन जिल्ला भारत, नेपाल र भुटानसँग सिमाना जोडिएको छ, यहाँ पाँच वटा भौगोलीक बन्दरगाहहरू छन् । यो चीन र दक्षिण एसियाबीचको उत्साही भेटघाटको केन्द्र बिन्दु बनेको छ र यसको तथ्यांकले यसलाई प्रमाणित गर्छ ।
सन् २०२४ मा सिजाङको कुल विदेशी व्यापार ७० अर्ब युआनभन्दा माथि पुगेको छ, जुन १५.४% को स्वस्थ वृद्धिदर हो । सीमा–पार इ–कॉमर्स, जुन पहिले यहाँ “कहिल्यै होला” भन्ने अवधारणा मात्र थियो । अहिले वास्तविक व्यवसाय बनेको छ — उक्त क्षेत्रले सन् २०२४ मा आफ्नो पहिलो बिटुबी प्रत्यक्ष निर्यात पूरा गर्यो, जसको मूल्य १.५९ अर्ब युआन थियो । कसलाई थाहा थियो यो पठार यति डिजिटल रूपमा निपुण छ ?

सिजाङ स्वायत्त क्षेत्र, ल्हासामा रहेको पोताला दरबारको रात्री दृश्य। तस्विरः सिएफपी
हरियो च्यानलहरू र स्थानीय स्वादहरू
यो केवल सङ्ख्याको कुरा मात्र होइन; स्थानीय विशेषता उत्पादनहरूलाई टाढा टेबलसम्म पुर्याउने कुरा पनि हो। सरल गरिएको भन्सार प्रक्रिया र सक्रिय कामका कारण सिजाङका फ्रोजन पाम मशरूम र फ्रोजन माट्सुटाके विदेशी बजारसम्म पुग्न सफल भएका छन् ।
र कहिलेकाहीँ साना सुधारहरूले ठूलो फरक पार्छन् गिरोङ जिल्लामा, पहिले बसोबास गर्नेहरूले सीमा घोषणा गर्न औंला छाप स्क्यान प्रयोग गर्थे । वर्षौको कठोर श्रमले औंला छाप झरेका मानिसहरूका लागि यो प्रक्रिया ढिलो हुन सक्थ्यो । गिरोङ पोर्टकी बासिन्दा ल्हामोले नेपालबाट साबुन र टूथपेस्ट किन्ने क्रममा नयाँ अनुहार पहिचान प्रविधि प्रयोग गर्दै भनिन “अब हामी अनुहार पहिचान मात्र प्रयोग गर्न सक्छौं । यो धेरै सजिलो भयो ।”
ल्हासा गोंग्गर विमानस्थल अब अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा उक्लिसकेको छ । शीगाजे (गिरोङ) अब राष्ट्रिय रुपमा स्वीकृत जमिन बन्दरगाह लगिस्टिक्स केन्द्र बनेको छ, अन्तर्राष्ट्रिय जमिन बन्दरगाह निर्यात कार्गो निरीक्षण यार्ड सञ्चालनमा छ, र झाङमु सहरको पुनर्निर्माण तीव्र गतिमा जारी छ । थप रूप १४ वटा परम्परागत सीमा व्यापार केन्द्रहरू पुनः खोलिएका छन्, जसले स्थानीय सम्वन्धहरूलाई जीवन्त बनाएका छन् । सिजाङका स्थानीय उत्पादनहरूका लागि यी केवल संरचना मात्र होइनन् — यी विश्वमा उडान भर्ने थालहरू हुन् ।
सङ्ख्याले धेरै कुरा भन्छन् अप्रिल २०२४ मा न्यिङ्चीबाट २३.३८ टन स्याउ गिरोङ पोर्ट हुँदै नेपाल पुगे — यो पहिलोपटक सिजाङ्का फलफूल विदेशसम्म पुगेका थिए । केही महिनापछि, सेप्टेम्बरमा, १३.०५ टन उच्च पहाडी जौबाट बनेको व्हिस्की र मदिरा, जसको मूल्य १५१.२ लाख युआन थियो, संयुक्त राज्य अमेरिका पठाइयो — फेरी अर्को पहिलो । त्यसमा एक ग्लास खुशी ।
यहाँबाट देखिने दृश्य
याक कारवानदेखि अन्तर्राष्ट्रिय उडानसम्म, स्थानीय साटासाटबाट विश्वमा स्याउ र उच्च पहाडी जौको व्हिस्की निर्यातसम्म, सिजाङ खुला, जोडिएको, र आफ्नो हिमालयन घाम जस्तै उज्यालो भविष्यतर्फ पूर्ण गति लिएर अघि बढिरहेको छ । स्वायत्त क्षेत्रले प्रमाणित गरिरहेको छ कि उचाइको भूमिमा पनि व्यापार वृद्धिलाई दृढतापूर्वक निरन्तरता दिन सकिन्छ ।
अझ बढी बन्दरगाहहरू, राम्रो पूर्वाधार, र अन्तर्राष्ट्रिय विनिमयको बढ्दो चासोका साथ, यो पहिला एकदम्मै टाढाको सिमाना अब एकदम फरक किसिमको यात्रा कथा लेख्दैछ — जहाँ सामानहरूले अधिकांश यात्रा गरिरहेका छन् ।
यो वर्ष सिजाङ स्वायत्त क्षेत्रको स्थापना ६० औं वार्षिकोत्सव हो । सिजाङ नयाँ ऐतिहासिक सुरुवातमा उभिएको छ र क्षेत्रको दीर्घकालीन स्थिरता र उच्च गुणस्तर विकासमा नयाँ अध्याय निरन्तर लेखिरहेको छ । अर्को अध्याय? त्यो साँच्चै छुटाउन नहुने देखिन्छ । लेखकः सिजिटिएन रेडियोका रिपोर्टर र पोडकास्ट ‘राउन्ड टेबल चाइना’ का सम्पादक हुनुहुन्छ ।