कला राना
वालिङ,२१ मङ्सिर– वालिङ ८ कँडेल गाउँका देविप्रसाद कँडेलको घरको दोस्रो तलामा रहेको एउटा कोठा पुरै रुद्राक्षले भरिएको छ ।
कोठामा संकलन गरेर राखिएका रुद्राक्षबाट माला, शिवलिङ्ग, मुकुटको निर्माण गरेर नै कँडेलको दैनिकी बित्ने गर्दछ । उहाँले निर्माण गरेका सामग्रीहरु विभिन्न तिर्थस्थलहरुमा पुगिसकेका छन् । जेटिए पेशामा रहेर काम गर्दै आउनुभएका कँडेलले आफ्नो अवकाश पछिको समय रुद्राक्षमै समर्पित गर्नुभएको छ ।
६७ वर्षीय कँडेलले रुद्राक्षका दाना संकलन गरेर घरमा ल्याउने, बोक्रा छुट्याउने, सफागर्ने, सुकाउने, रुद्राक्षमा प्वाल पर्ने र तामाको तारमा उनेर बिभिन्न प्रकारका माला सँगै शिवलिङ्ग र मुकुट निर्माण कार्यमा लागेर आफ्नो समयलाई ब्यत्ति गर्दै आउनुभएको छ ।
२०७१ सालमा जागिरबाट अवकाश लिनुभएका कँडेलले २०५४ सालबाट नै रुद्राक्षका मालाहरु बनाउन थाल्नुभएको हो । कँडेलले भन्नुभयो,“म सानै हुँदा पनि रुद्राक्षका दानाहरु संकलन गर्ने, साधुसन्तहरुलाई दिने गर्थे ।” बिभिन्न तिर्थस्थलहरुमा जाँदा रुद्राक्षबाट मालासंगै शिवलिङ्ग र मुकुट पनि बनाउन सकिन्छ भन्ने भाव मनमा जाग्यो र अहिले यही कार्यमा लागेकोछु ।
मेरा आफन्तहरुले समेत मेरो यो कार्यलाई राम्रो मानेपछि मलाई यसमा लाग्न थप सहज भएको छ, कँडेलको भनाइ थियो ।
उहाँले निर्माण गरेको १०८ शिवलिङ्ग मोक्षधाममा राखिएको छ भने १०८ शिवलिङ्ग चितवनको गैँडाकोट कुलमन्दिरमा राख्नका लागि निर्माण गरिरहनुभएको छ । पहिला पहिला जस्तो माला, शिवलिङ्गको माग अहिने नभएको कँडेलले बताउनुभयो ।
अहिले धेरै स्थानहरुमा रुद्राक्षका बिरुवाहरुको विस्तार भएकाले पनि माग कम भएका कँडेलको बुझाइरहेको छ । भग्वान शिवप्रति समर्पित हुँदै अबको बाँकी जिवन पनि रुद्राक्षका मालाहरु नै बनाउने बिताउने उहाँको सोँच छ । रुद्राक्षको माला ५४, १०८ को बनाइन्छ भने शिवलिङ्गमा झण्डै ३०४ सम्म दानाको प्रयोग गर्ने गरिन्छ भने मुकुटमा ५०४ सम्म दानाहरु प्रयोग गरेर बनाउने गरेको कँडेलले बताउनुभयो । रुद्राक्षबाट निर्माण गरिएका यी सामग्रीहरुको विक्रि गरेर पैसा लिने कँडेलको कुनै इच्छा नभएको र आफुले भग्वानको नाममा यो सबै कार्य गरेको उहाँले बताउनुभयो ।
रुद्राक्ष, जसले मानसिक शान्ति कायम राख्नुका साथै, हृदय रोग, नसा रोगमा फाइदा भएकाले यसको आफ्नै आयुर्वेदिक महत्व छ । रुद्राक्षले शरीरमा हुने विद्युतीय तथा चुम्बकीय क्षेत्रको सन्तुलन गराउँने र शरीरमा रगतको सञ्चार राम्ररी हुन पाउँछ भन्ने वैज्ञानिक महत्व रहेकाले रुद्राक्षले बाहिरी नकारात्मक विकीरणहरुको प्रभाव रोकेर शरीरलाई रक्षा गर्ने काम गर्छ भन्ने मान्यता रहेको छ ।