गोपाल जिटी

जब सरकारले कुनै कामको थालनी गर्छ तव विभिन्न टिका टिप्पणी र बहसको विषय बन्न थाल्छ । यो पछिल्लो समयको विशेषता नै बनेको छ । यसलाई वाक स्वतन्त्रताको सदुपयोग भन्दा दुरुपयोग बढि भएको हो कि भन्ने देखाएको छ । सामाजिक सञ्जाल फेसबुकलाई हेर्ने हो भने उपलव्ध प्रविधिको दुरुपयोग गरिएको आवाज धेरैबाट आउने गरेको छ, जुनकुरा सरकार पनि पूर्ण जानकार छ । सरकारले फेसबुकलाई नियमनको कुरा त ल्यायो तर कार्यान्वयनमा अगाडि बढ्न सकिरहेको छैन । लहडको भरमा नै गरिएको हो भने यो विषय छोडिदिए भैहाल्यो ।

तर कुनै सन्दर्भलाई लिएर हुने टिप्पणी वा बहसको विषयलाई नकारात्मक ठानिहाल्नु पनि हुँदैन । किनकी सञ्चार माध्यम र सरोकारवालाबीच हुने बहस र टिप्पणीले अझ मजबुत र सुदृढ गराउँछ । जुनसुकै कार्यले त्यति छिट्टै गति नलिनपनि सक्छ । गर्दै र परिमार्जन हुँदैजाँदा थालनी गरेका कार्यले गतिलिने र स्थायीत्व पाउने हो । तय गरेका कार्य योजनाको सुक्ष्म अध्ययनपछि अगाडि बढाउनुले सफलता प्राप्त हुन्छ । राज्यले गरेका कतिपय कार्यहरु सुरु हुन्छन् तर बीचैमा तुहिएका उदाहरणहरु छन् । त्यसो त तीनतहको राज्य सञ्चालन प्रणालीसहित देश लोकतान्त्रिक गणतन्त्रात्मक शासन व्यवस्थामा आए यता ठूला र राष्ट्रिय गौरवका योजनाहरु अगाडि नबढेका होइनन्, जुन हामीले खोजेको विकास र परिवर्तनका सूचक हुन् । तर कतिपय स—साना देखिने कार्य बहसको विषय बन्नु राम्रो कुरा होइन, जसले राष्ट्रियरुपमै चर्चामा आउँछ । योजनाका विषयमा छलफल, सुक्ष्म अध्ययन र व्यवहारिक पक्षलाई मध्येनजर गर्नु सान्दर्भिक हुन्छ ।

यसैबीच सवारी साधनमा राखिने नम्वर प्लेटको नयाँ मोडलको सन्दर्भ यतिबेला चर्चाको विषय बनेको छ । सरकारले एकरुपता ल्याउने र व्यवस्थित गर्ने उद्देश्यले सबै सवारी साधनमा इम्बोस्ट नम्वर प्लेट लगाउने योजना सार्वजनिक गरेको छ । यही असोज १ गतेदेखि अनिवार्य लागुहुने गरी तयारीमा लागेको र सवारी धनिहरुका लागि पनि सोही अनुसार गर्न भनेको छ । सवारी साधनमा प्रयोग हुने इम्बोष्ट नम्बर प्लेटको बारेमा नेपाल सरकारले असोज १ गतेबाट सवारी साधनमा इम्बोष्ट नम्बर प्लेट जडानको लागि सूचना जारी गरिसकेको छ ।

जुन कुराको सर्वत्र विरोधका आवाजसहित बहसको विषय बनिरहेको छ र विरोधको स्वर बढ्दो क्रममा छ । नहोस पनि किन ? सवारी साधन खरिद गरेपछि सहजरुपमा नम्बर लेखाएर प्रयोग गर्दै आएकाहरुलाई साविक भन्दा धेरै मूल्यमा नम्बर प्लेट बनाउनुपर्दा असहज र आर्थिक भार थोपर्ने गरेको देखिन्छ । यो आफैमा अव्यवहारिक र अनावश्यक दुःख दिने काम गरेको भन्न थालिएको छ । अझ अचम्मको कुरा त के छ भने नेपाली भाषामा प्रयोग हुँदै आएको सवारी नम्बर प्लेट अङ्ग्रेजी भाषामा लेख्ने निर्णयले सरकार आफ्नोपन मेटाएर सबै कुरामा विदेशीको सिको गर्छ भन्ने कुरामा बल पु¥याउने कार्य भइरहेको देखिन्छ । सवारी साधनको व्ल्युबुकमा उल्लेख भए अनुसार आफुखुसी सहज रुपमा नम्बर प्लेट राख्दै आएका सवारी धनिहरुलाई यातायात कार्यालयमा पुगेर महंगो शुल्क तिरेर सेवा लिनुपर्ने अवस्थाले विरोधाभास गराएको छ ।

सवारी साधनमा लगाइने नम्वर प्लेटको मोडलमा एकरुपता ल्याउनु आफैमा राम्रो विषय हुनसक्ला तर यसमा पनि आफ्नोपनसहित लागु गराउँदा उपयुक्त हुनसक्छ । यसैगरी नम्वर प्लेटको साइज र अक्षरको डिजाइनमा एकरुपता ल्याउँदा ट्राफिक एवम् सरोकारवालाहरुलाई सहज हुन्छ । र अर्को कुरा अहिले प्रयोगमा ल्याइसकिएका केही इम्बोस्ट नम्वर प्लेटहरु सबै सेतो पृष्टभूमिमा बनेका छन् । यसरी सेतो पृष्ठभूमिमा मात्र बनाइनुभन्दा अहिले चलनचल्तीमा रहँदै आएका रङ्गको प्रयोग नै उचित हुने देखिन्छ । यसोगर्दा एकरुपतासँगै निजी, सार्वजनिक, संस्थागतलगायत प्रयोगमा आइरहेका विभिन्न क्षेत्रका परिचयात्मक रङ्गको विशेषताले उसको चिनारी सहज बनाउँछ । यसमा पनि सोही स्तरको नम्वर प्लेट बनाउने काम स्थानीय शिल्पकार तथा निजी व्यवसायीहरुलाई छोडिदिँदा उपयुक्त हुने देखिन्छ । किनकी प्रतिस्पर्धाको बजारले प्रयोगकर्ताहरुका लागि निर्धारित मूल्यमा प्रयोग गर्न पाउनेछन् । 

अतः “नम्वर प्लेट बनाउने काम स्थानीय शिल्पी तथा निजी व्यवसायीहरुलाई देउ, आफ्नोपनलाई प्राथमिकतामा राख, चर्को मूल्यसहितको बहसको विषय नबनाउ ।”