एक दिन एउटा राजाले तीन जना मन्त्रीहरुलाई परीक्षा लिन बोलाएछ्न । उनले तिनै जनालाई एक /एक ओटा बोरा दिदै भनेछन् “तिमीहरु यो बोरामा कस्तो/ कति फलफूल टिपेर ल्याउछौ त्यसै अनुरुप तिमीहरुको मूल्याङ्कन हुनेछ । भरे साँझसम्म ल्याइपुर्याउनु” भन्ने राजाको आदेश पछि तिनै जना मन्त्रीहरु दरबार नजिकै रहेको बगैंचामा गए ।
पहिलो मन्त्रीले सोचेछन राजाले बोराको सबै फलफूल हेर्न के भ्याउनुहुन्थ्यो र ? मनमनै सोच्यो । उसले सडेगलेका सबै फलफूल हालेर बोरा भरेछ । दोस्रोले सोचेछ राम्रा राम्रा फलफूल लानुपर्ला पाहुनालाई दिने हुन कि, दरबारमा पाहुनाहरु आइरहन्छन् । उसले बगैँचामा राम्रा राम्रा छान्दा-छान्दा आधा मात्रै बोरा भरिएछ । तेस्रोले सोचेछन, तीन तीन जनाको फलफूलका यी बोरा राजाले के हेर्नुहोला र ? आ ! तल घाँस झ्यासझुस हालेर भर्छु माथि माथि ५/६ ओटा फलफूल राखेर बोरा भरे भैहाल्छ भन्ने सोचेर त्यसै गरि ल्याएछ । साँझ सबै जना दरबारमा आइपुगे ।
राजाले साच्चिकै त्यो बोरा हेरेनन बरु तिनै जनालाई छुट्टाछुट्टै जेलमा राख्न निर्देशन दिदै भनेछन् । ल अब तिमीहरुलाई यो बोरा सहित १५ दिन जेलमा बस्नुपर्छ १६ औं दिनमा जो सकुशल रहन्छ उसलाई नै उत्कृष्ट मन्त्री घोषणा गरि राज्यबाट सरकारी पुरस्कार दिइनेछ ।

राजाको निर्देशन पछि तिनै जना मन्त्री जेलमा गए । उनीहरु बस्ने जेलमा एउटा माटाको घैटोमा आधा मात्रै पानी बाहेक अरु केहि थिएन । उनीहरुलाई खानेकुरा पनि दिइएन । पहिलो मन्त्री जसका बोरामा सडेगलेका फलफूल मात्रै थिए उस्ले त्यहीँ खायो, बिरामी पर्यो र त्यहीँ मर्यो । दोस्रोले आफुले ल्याएको बोराको राम्रा राम्रा फलफूल १५ दिनलाई पुर्याएर खायो । तेस्रो मन्त्रीको बोरामा तल तल घाँस झ्यास थियो । माथि माथि भएको ५/६ ओटा फलफूलले १५ दिनलाई के पुग्थ्यो र जति दिनलाई पुग्यो त्यती दिन खायो अनि भोकभोकै बस्यो अनि उ बिरामी पर्यो र निस्कियो । दोस्रो मन्त्री उसले बोरामा जतिपनि राम्रा राम्रा फलफूल लिएर आको थियो । त्यो मन्त्रीले आफुले ल्याएको फलफूल जेलमा बस्दा सम्म पुर्याइ पुर्याइ खायो र उ नै १६ औं दिनमा जेलबाट निस्कदा उत्कृष्ट मन्त्रीको दर्जा सहित पुरस्कार पायो ।
यो कथामा बोरा भनेको हाम्रो जीवन हो, जेल भनेको काम गर्न नसकिने बुढौली अवस्था हो । जीवनमा कस्तो कार्य गरिन्छ त्यसै अनुसारको फल पाइन्छ ।
संसारमा तीन प्रकारका मानिसहरु हुन्छन् । पहिलो, उमेर हुँदा पैसा पैसा पैसा भन्दै कमाउन पट्टी मात्रै जोड गर्छन, आफ्नो र आफन्तलाई समय दिदैन,त्यस्तो मानिस संग धन त हुन्छ तर जब आफ्नो उमेर ढल्किन्छ त्यतिबेला आफ्नो कोहि हुदैन किन कि उस्ले जसरी परिवार इस्टमित्र साथीभाइ नाता सम्बन्धलाई तिरस्कार गरि बटारिएर धनको पछि कुदेको थियोे । त्यै ब्यवहारले सबै टाढिसकेका हुन्छ केहिले बानी बनाएर त केहिले अपमान गरेको अनुभुती गरि बाध्यता बनाएर ।
दोस्रो, उमेर हुदा कमाउछ रमाउछ हाँहा हुइ हुइ चरा झै उडेर हिड्छन, कमाएको उडाँउछन जे पायो त्यै पिएर मस्तिमा सकाउछन जब जीवनको बुढौली बेला आउँछ नानाथरी रोगले च्याप्छ, प्रेसर सुगर त उपहारस्वरूप पाउँछन पाउँछन जिन्दगीले रमाउदा कमाएका साथीहरू सबै टाढिसकेको हुन्छन, आफन्तहरु त्यही हो नसक्दा वचन लाउन थाल्छ्न आफुसङ केही बाकी हुदैन ।
तेस्रो खालको हुन्छ उमेर छउन्जेल हल्लिएर हिड्ने, मागेरै टार्ने, अरुकै भर पर्ने, कुरा काट्ने, चाकरी गर्ने, नकारात्मक टिप्पणी गर्ने आफू पनि नगर्ने अरुलाई पनि गर्न खोज्दा खुट्टा तान्ने, आफन्त र साथीभाइ समेतलाई तितो वचन गरेर अघाउने बनाउने अनि बुढेसकालमा उसङ केही /कोहि बाकी हुदैन, जिन्दगी यति बोझ लाग्दो हुन्छ कि छोराछोरी भन्नेहरुपनि उसैको पारा नक्कल गरिसकेका हुन्छन् । जीवन धिक्कार्न बाहेक अरु बाकि केही हुदैन ।
हामीले जीवनमा आफ्नो कर्तब्य,स् वास्थ्य, जिम्मेवारी र आफन्त /परिवार /साथिभाई सबैलाई संतुलन गरि जीवनको उत्तार्धमा कस्तो जीवन बिताउने भनेर काम गर्न सक्ने उमेरमै तय गर्नुपर्छ ।
लेखकः कमला राना-गोरखा नगरपालिका १०,बिरिन्चोक निवासी हुनुहुन्छ ।